Vì Đâu Nên Rượu?

Đây là một bài viết khá hay do Hồng Phúc Tửu – Ruouchum.com sưu tầm trên mạng. Bài viết này giới thiệu một cách đơn giản, dễ hiểu về các phương pháp điều chế rượu và nguyên nhân gây ngộ độc khi uống rượu. Mời các bạn cùng đọc và thư giãn.

Rượu, một danh từ rất quen thuộc với con người, từ lúc mới chào đời cho đến khi nhắm mắt, vừa cất được tiếng khóc thì mấy bà mụ đã xoa rượu vào rún, đàn bà đẻ xài rượu, vui cũng rượu, buồn cũng rượu, thi rớt cũng rượu, thi đậu cũng rượu, đám cưới cũng rượu, đám ma cũng rượu, làm thơ cũng cần rượu, loét bao tử cũng nhờ rượu, đụng xe cũng do rượu, đánh lộn cũng tại rượu, có gan tán gái cũng nhờ lai rai ba sợi rượu, rượu vào thì lời ra cho nên đừng tin những gì rượu nói. Nơi nào có người là nơi đó có rượu, cũng nhờ rượu mà con người có nhiều sáng kiến tìm tiền ngay tại bàn nhậu. Nguyễn Công Trứ trên đường đi nhậm chức cũng vì rượu mà tò te với …..ngay trên bờ đê để rồi quên luôn, sau này bị nàng hầu trách yêu:

Giữa đường đứt gánh tương tư

Thuyền quyên Ứ HỰ anh hùng nhớ chăng

Ethanol, còn được biết đến như là alcoholic, rượu ethyl hay rượu ngũ cốc hay cồn, là một hợp chất hữu cơ. Trong cách nói bình dân, đơn giản là rượu. Công thức hóa học của nó là C2H5OH, hay CH3-CH2-OH, viết tóm tắt là C2H6O. Rượu là một chất lỏng, không màu, mùi thơm dễ chịu, vị cay, nhẹ hơn nước, tỷ trọng là 0,7936 g/ml ở 15 độ C.

Rượu đã được con người sử dụng từ thời tiền sử như là một thành phần gây cảm giác tê tê, đê mê, bần thần. Các bình gốm tìm thấy ở miền bắc Trung Quốc cách đây 9000 năm cho thấy có chứa cặn bã khô rượu, như vậy những người sống ở thời kỳ đồ đá đã biết thưởng thức rượu. Rượu tương đối nguyên chất đã được thực hiện lần đầu tiên bởi các nhà giả kim thuật Hồi giáotrong thời kỳ của chế độ Khalip (vua chúa Hồi giáo), thời kỳ Abbasid và là những người đã phát minh ra phương pháp chưng cất rượu (distillation), Jabir Ibn Hayyan (Geber) (721-815), Al-Kindī (801-873). Rượu nguyên chất xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1796, được làm bởi Johann Tobias Lowitz, bằng cách lọc rượu chưng cất qua than củi.

Rượu là một hợp chất của carbon, hydrogen và oxygen [Antoine Lavoisier (1808)], định được công thức hóa học do Nicolas-Théodore de Saussure, viết ra cấu trúc của rượu là Archibald Scott Couper (1858). Rượu được tổng hợp nhân tạo vào năm 1826. Điều chế rượu bằng phản ứng thủy phân ethylene với chất xúc tác acid [Michael Faraday (1828)].

Mặc dù rượu (ethanol) không độc lắm, nhưng nó có thể làm chết người khi nồng độ rượu trong máu đạt tới 0,4%. Nồng độ rượu tới 0,5% hoặc cao hơn nói chung là dẫn tới nhị tì. Nồng độ thấp hơn 0,1% có thể sinh ra tình trạng say, nồng độ 0,3-0,4% gây ra hôn mê. Tại nhiều quốc gia có luật kiểm soát nồng độ rượu  trong máu khi lái xe hay khi phải làm việc với các máy móc thiết bị nặng, thông thường giới hạn dưới 0,05% tới 0,08%. Rượu có nhóm OH, 1 carbon gọi là methanol (CH3OH), 2 carbon là ethanol (CH3CH2OH), 100  carbon thì gọi là “rượu bách” (Hundredol C100H201OH), (Tây không có rượu 100 Carbon, chỉ có Tàu mới có). Có rất nhiều loại rượunhưng chỉ có một loại rượu, 2 carbon,  là UỐNG ĐƯỢC, ….đó là ETHANOL. Rượu methyl hay methanol rất độc, thấm vào cơ thể bằng nhiều cách (da, hô hấp, tiêu hóa) và làm chết người. Người ta cũng tìm thấy mối liên quan giữa rượu và các nguy cơ của bệnh xơ gan, nhiều dạng ung thư.

Uống rượu, chưa say mà ói mửa tùm lum là rượu có chứa cồn CH3OH, hay là chứa những aldehyde, ketone. Uống phải độc “sùi bọt mép, lên kinh phong, đứt thần kinh, mạch máu” rồi theo ông bà ông vải đó.

Rượu có thể sử dụng như là nhiên liệu (thông thường được trộn lẫn với xăng) và trong các công nghiệp khác. Rượu cũng dùng trong các sản phẩm chống đông lạnh. Tại Hoa Kỳ, Iowa là tiểu bang sản xuất rượu nhiều nhất cho xe hơi.

Giá xăng dầu trên thế giới càng ngày càng tăng, người ta nghĩ đến việc dùng rượu pha vào xăng, Ba Tây đã dùng đến 25% rượu, Mỹ 10-15% , Canada dùng 5% và sẽ tăng lên 10% vào năm 2010.Việc sản xuất rượu đòi hỏi phải có nguồn nguyên liệu, Ba Tây dùng bả mía, Ấn Độ dùng rơm rạ, không bị ảnh hưởng, riêng Mỹ và Canada dùng bắp thì bị trục trặc do tình hình khan hiếm thực phẩm, hiện tại Mỹ và Canada chỉ cho phép sử dụng 10% lượng bắp để sản xuất rượu, 90% lượng bắp còn lại dùng để làm thức ăn cho súc vật và người.

Rượu gồm có 2 Carbon (C), 6 Hydrogen (H) và 1 Oxygen (O), là CH3CH2OH

Trộn, chế, nấu, nướng, chiên, xào C,H,O thế nào không biết…, mà sau cùng nhận được chất CH3CH2OH là ta có được rượu để dùng. Thế nhưng C, H, O, ở từ đâu ra? Nó từ các hợp chất hữu cơ. Hữu cơ là gì? Là những chất có chứa C, H, O, N, S và P. Hữu cơ từ đâu ra? Từ cây cỏ, bột, ….., rác rưới, cá, thịt, nói chung là …….cái gì mà súc vật và con người ăn được (ngoại trừ rác). Bả mía hay xác mía là chất hữu cơ. Bắp là chất hữu cơ, rơm rạ là chất hữu cơ. Thành phần chính của bã mía, cây, cỏ, rơm, là hemicellulose, cellulose và lignin. Thủy phân (hydrolysis) hemicellulose cho ra những đường 5 carbon (pentose) thường gồm các đường xylose, mannose, galactose, rhamnose, và arabinose.Thủy phân cellulose sẽ cho ra đường 6 C (hexose), là glucose. Khi có được đường, việc sản xuất rượu không còn là vấn đề nan giải nửa.

Sau khi tìm được nguồn nguyên liệu (organic matter, material), giai đoạn kế tiếp là biến chế các hợp chất hữu cơ thành đường, từ đường bằng nhiều tiến trình khác nhau, đường sẽ thành rượu. Dể quá mà: nguyên liệu thành hữu cơ, hữu cơ thành đường, đường thành rượu, rượu thành….dân nhậu.

Hữu cơ → cellulose → đường → rượu

Hữu cơ → (C6H10O5) n → C6H12O6 → CH3CH2OH

Làm rượu bằng cách lên men (fermentation), chưng cất (distillation), hay thủy phân (hydrolysis) ethylene  ……thì xưa rồi, mốt mới bây giờ là đốt cháy chất hữu cơ để chế rượu, và hay hơn nữa là dùng những thứ mà con người bỏ đi, để làm rượu. Thứ rượu này chỉ dùng để pha vào xăng, không được uống, nếu lở dại uống vào, nó cứng họng, đơ lưởi ráng chịu. Đây là cơ chế phản ứng để điều chế rượu:

RÁC→ (C6H10O5) n → C6H12O6 → CH3CH2OH

Sau đây là phương pháp chế rượu từ rác:

–        Đốt rác để cho ra hơi (gas): CH4, CH3CH3, CH3CH2CH3….

–        Từ hơi biến thành CH3OH

–        Từ CH3OH biến thành CH3COOH

–        Từ CH3COOH, biến thành CH3COOC2H5

–        Từ CH3COOC2H5 biến thành rượu CH3CH2OH

Thí dụ:    CO (hơi khí) + 2H2  (hơi khí) → CH3OH (độc đấy)

Chú ý: Tất cả các phản ứng đều phải thêm gia vị (chất xúc tác), y chang như nấu ăn vậy.

Tái bút:

–        Nói về ẩm thực thường dễ đụng chạm, xin lổi trước.

–        Viết tặng các bạn trong và ngoài ngành hóa.

–        Tặng cho một người bạn, học kiến trúc, muốn hiểu biết về xăng, dầu, rượu. Xăng là Octane C8H18  đó.

–        Giới thiệu cho các bạn trẻ VN một nghề mới để có tiền nhậu chơi.

–        Có thêm phần phụ lục về các loại rượu dùng để uống trên thế giới (sưu tầm).

 

Thúc Soạn Nguyễn, Canada 16 jun 2009.

ruouchum.com sưu tầm và giới thiệu

Comments

comments